Het Antropoceen wordt een onbeheersbaar tijdperk, waarin de mensheid zich in een permanente staat van kwetsbaarheid en overleving bevindt. Het Holoceen is voorbij en kan niet meer hersteld worden. De biosfeer bevindt zich in een lange neergang die de leefomstandigheden voor de komende tienduizenden jaren zal herdefiniëren. Er is geen terugkeer mogelijk naar de moderniteit, noch als tijdperk, noch als omgeving, noch als project.

Het Antropoceen brengt materiële omstandigheden aan het licht gebracht die niet alleen onvoorspelbaar zijn, maar ook het precaire bestaan ​​onthullen van het wezen dat in staat is om er vragen over stellen. Dit is het wezen dat het eerdere domein van min of meer betrouwbare waarheden niet behoefde te bevragen en nu het tegenovergestelde domein betreedt: het speculatieve domein van zijn toekomst, dat is: het domein van groot onheil.

Hoe kunnen we de contouren van het politieke leven op een verwoeste aarde in kaart te brengen? Het politieke aspect zal de mens niet verlaten, hij zal de bescherming van zijn groep moeten zoeken - de groep die staat tegenover andere groepen. Macht zal tegenover macht komen te staan, geweld tegenover geweld, maar niet overeenkomstig de politieke regels die we de laatste eeuwen hebben gekend. Het Antropoceen zal de biosferische en materiële levensomstandigheden op de voorgrond van het politieke aspect plaatsen in een gefragmenteerde wereld. Dit suggereert een voortdurende staat van kwetsbaarheid en conflict in de wereld, waar de politieke praktijk zal worden gezien als de onophoudelijke strijd om te overleven. Overleven is hier het zo goed en zo kwaad mogelijk in stand houden van onszelf en onze sociale relaties binnen onze eigen kring, waar wij in toenemende mate sterk van afhankelijk zijn, tegen de sociaal-ecologische ontwrichtingen in een onomkeerbare periode van complexe milieurampen op wereldschaal. Het Antropoceen is een periode van verwoesting en rampspoed.

Het Antropoceen, als een eindeloze ramp, maakt herstel onmogelijk. De uitstervingen zijn onomkeerbaar op menselijke tijdschalen gezien; de natuurlijke klimatologische en geochemische reacties en transformaties zullen geologische tijdschalen betreffen. De ramp is dus in feite permanent. Herstel als vorm van vernieuwing kan niet plaatsvinden. Binnen het Antropoceen is het handelingsvermogen van de mensheid beperkt tot de vraag hoe te leven te midden van de ruïnes van het voorgaande geologische tijdperk. Noch beheersing, noch herstel als vernieuwing bepalen het politieke handelingsvermogen. Overleven als situatie of politieke modus staat in contrast met oproepen tot een hernieuwde beheersing van de natuur, zoals die worden verkondigd in pleidooien voor geo-engineering.

De spanning tussen louter overleven en een zinvol leven opbouwen wordt een onoplosbare spanning, die de politiek in het Antropoceen kenmerkt. Het Antropoceen breekt met de Holocene geschiedenis, of eigenlijk met de gehele mensengeschiedenis, voor zover het een ecologisch en economisch einde van een leefbare toekomst suggereert. Als benaming voor een voortdurende ecologische ramp die zich al heeft voltrokken, is het niet iets dat hersteld of getransformeerd kan worden, maar slechts verdragen. De ramp heeft zich al voltrokken in die zin dat deze is opgebouwd door de wezenskenmerken van een bepaalde soort die de voordelen van het redelijke stabiele Holocene klimaat met zijn biodiversiteit ten volle heeft uitgebuit door technologische, economische, energetische en demografische exponentiële groei. Die wezenskenmerken zijn door de mens niet ongedaan te maken.

We kunnen dus het Antropoceen definiëren door zijn status als een feitelijke beschrijving van wat al heeft plaatsgevonden onder evolutionaire wetmatigheden, als een einde dat al is aangebroken en zich manifesteert als een voortdurende ramp voor ons als soort. We moeten dit verleden meenemen in onze beschouwingen over de toekomst omdat het heden dit evolutionair hardgebakken verleden met zich meesleept. Het Antropoceen is zowel een breuk met het Holoceen als een onafgebroken reeks over het Holoceen heen, van een temporaliteit van was-is-wordt. Dit impliceert bijvoorbeeld: met zelfs met de meest optimistische aannames hebben we geen enkele kans om te voorkomen dat de uitstoot van broeikasgassen ver boven een aantal kritieke kantelpunten uitstijgt, wat zal leiden tot oncontroleerbare klimaatverandering. Eén ding lijkt zeker: de sterftecijfers gaan de geboortecijfers in hoge mate overtreffen.

De noodzakelijkheden die de feiten van overleven gaan beheersen, worden de basis van de politiek, waardoor politiek 'biopolitiek' wordt. Biopolitiek biedt geen vrijheid maar gebondenheid onder verhardende conditionering. Vrijheid, zo meende Aristoteles al, kan alleen worden bereikt wanneer mensen bevrijd zijn van de pure noodzaak om te overleven. Op de piramide van Maslow is van alles aan te merken, maar wat dit betreft zegt deze voorstelling precies hetzelfde. De mensheid valt terug in de onderste laag van de piramide. De erosie en instorting van sociale, ecologische en infrastructurele zekerheden bieden geen basis meer voor een rijker cultuurlijk leven. Alle aandacht, tijd en energie zal gaan naar de basale overlevingsmodus. We zullen levens zien die teruggeworpen zijn in de dagelijkse strijd om te overleven, met de vrijheden van het beschaafde leven in puin. het Antropoceen markeert het einde van modernistische opvattingen over vrijheid. Overleven, en niet grenzeloze vooruitgang, wordt de basis van menselijke sociale interactie. Het hele leven lijkt daardoor louter bestaan.

De spanning tussen louter overleven en een zinvol leven opbouwen wordt niet opgelost. Het conflict tussen levensvormen op een verwoeste aarde wordt versterkt doordat de mogelijkheid om conflicterende of tegenstrijdige belangen, leefstijlen en levensvormen te reguleren wordt ondermijnd in een tijdperk van enkel achteruitgang. We zullen dus onomkoombare conflicten gaan zien over zowel de leefruimte als de benodigde middelen. Alle materiële en immateriële infrastructuur stort in en een onmenselijke catastrofe teistert de aarde en verslindt de nietsvermoedende.

Het gebrek aan ecologisch overschot en aan ongerepte gebieden, in combinatie met de aanhoudende rampen van het Antropoceen, levert een vervuilde aarde op die in feite elk vermogen ondermijnt om een ​​stabiele basis te leggen voor de gestage heropbouw van welvaart of beheersing over de natuur. In een periode van verval en ineenstorting zonder vernieuwing, ontstaat het voortdurende en noodzakelijke herstelwerk als een vorm van tijdelijke redding, te midden van de ruïnes.

Het Antropoceen is een tijdperk dat wordt gekenmerkt door een in toenemende mate alomvattende ecologische kwetsbaarheid, die zich op planetaire schaal afspeelt en wordt veroorzaakt door de progressieve uitputting van de ecologische basis van het menselijk sociaal leven. Dit beeld van een verwoeste wereld zal de praktijken van het organiseren van transities en van menselijke en niet-menselijke relaties scherp in beeld brengen. Het is niet alleen een onvoorspelbare wereld, maar ook een die buiten elke controle valt. De spanningen en dilemma’s die hiermee gepaard gaan worden niet opgelost, anders dan ten koste van het ene of het andere. Overleven wordt niet meer iets wat overwonnen moet worden; het wordt in toenemende mate de aard van het leven zelf, inclusief vroegtijdig sterven. Het is een vorm van leven in spanning, waarin strijd een onophoudelijke, niet aflatende strijd om het pure bestaan wordt. De tijd van overleven is niet die van modernistische ideeën over vooruitgang. De noodzaak om te focussen op overleven en de zaken zo goed en zo kwaad als dat gaat draaiende te houden, duidt op het onvermogen om de spanning tussen een kaal bestaan ​​en het creëren van een leven binnen die overlevingsstrijd definitief op te lossen. Het duidt ook op het onvermogen om geweld tot het verleden van het sociale leven te laten behoren, zoals een tijdlang na de 2^e wereldoorlog nog  kon worden gedacht. Het geweld dat ten grondslag ligt aan de vorming van sociale orden, ook langs identitaire lijnen, houdt nooit op. ‘De politiek’ krijgt een totaal ander karakter, met een wreed gezicht. Het onmenselijke keert terug als een reactionaire kracht die het menselijk sociaal leven vormgeeft, en het houdt op een strijd voor progressieve vooruitgang te zijn.