Welkom bij Antropoceen - reflecties

We zien dat de relatie tussen Antropocene ontwikkelingen en het benodigd cultuurlijk samenwerkingspotentieel zeer problematisch is, terwijl dat type samenwerkingspotentieel en -functioneren uit de cultuursferen moet komen in een natuurcultuurverstrengelde omgeving. Dit terwijl de overmacht in toenemende mate bij de natuursferen komt te liggen, die zowel het goed functioneren als ook het potentieel tot goed kunnen functioneren binnen de cultuursferen afbreekt. Het volgende is denkbeeldig, maar laten we de verschuivende verhouding tussen de onderhevige cultuurlijke samenwerkingsmogelijkheden en de overmachtige natuurkrachten anno 2026 eens 5 op 95 stellen; in 2027: 4 op 96; in 2028: 3 op 97; in 2029: 2 op 98; in 2030: 1 op 99; om in 2031 uit te komen op 0 op 100. Het is maar een beeld, een bij wijze van spreken, maar het gaat om het idee van de richting.

De blik gericht op Afrika

Theoretische benaderingen van het Antropoceen

Op elk moment, nu en in de toekomst, staat ons steeds weer het volgende te doen: hoe kunnen we vanaf dit moment, onder de actueel gegeven omstandigheden, proberen bij te sturen, te vertragen en te verzachten. We dienen daarbij een temporele flexibiliteit met bijbehorend activisme, inzet en optimisme te betrachten met verschuivende doelen en subdoelen. Vanaf elk moment hebben we keuzes en mogelijkheden, waar we verantwoordelijkheid voor moeten nemen.

Speculatieve metafysica en procesfilosofie, anticiperend en retrociperend

Transities in de landbouw en het psychologische aspect

Wat kunnen we weten omtrent de toekomst in het licht van de Antropocene ontwikkelingen ten tijde van planetaire overshoot? Dit is: hoe stellig kunnen of mogen we daarover zijn? Dat hangt weliswaar samen met subjectieve interpretaties die gerelateerd zijn aan ieders mens- en wereldbeeld, maar er zijn desondanks toch wel kenmerken vast te stellen, wat betreft de aard en de oorzakelijkheid van de planetaire overshoot.

De originaliteit en bijdrage van de Franse filosoof Michel Henry (1922 – 2002) aan de fenomenologie ligt in zijn these van de dualiteit, de tweezijdigheid van het verschijnen, waarbij 'immanente affectiviteit' of 'leven' de 'eerste' en meer fundamentele vorm van het verschijnen aanduidt. De fenomenologie van Husserl was gericht op het intentionele naar de wereld uitstaande bewustzijn. Henry toont aan dat daar ‘iets’ aan voorafgaat, moet voorafgaan, om überhaupt intentioneel te kunnen zijn.

De historicus Dipesh Chakrabarty wijst er op dat er nu 2 geschiedenissen samenkomen, de 4,5 miljard jaar geo-geschiedenis van de planeet Aarde en de honderdduizenden jaren geschiedenis van de mens. De menselijke geschiedenis stond voorheen los van de natuurgeschiedenis, de natuur werd in het Holoceen gezien als cyclisch omkeerbaar, maar dat is nu niet meer het geval. Dit idee van het samenvallen van geschiedenissen kunnen we doortrekken naar de samenhang tussen de geschiedenis van mensendissipatie (GvMD) en de geschiedenis van de toekomst (GvdT). En we hebben we ook nog zoiets als de geschiedenis van het heden (GvH). Dan hebben we het over drie samenvallende geschiedenissen.

Ja, het is de mens die de Antropocene veranderingen nu veroorzaakt. Terwijl tegelijk geldt: de mens = (deel uitmakend van) natuur. Natuur volgens de definitie van Whitehead: wat in de aard der dingen gelegen is, ofwel zelfregulerende zelfgenererende Zelforganisatie waar de organismen aan meedoen en aan onderhevig zijn.

Er is, gezien de wereldwijde ontwikkelingen zoals het 'Trumpisme', nogal sprake van zowel realiteitsontkenning als ook wetenschapsontkenning op klimaat- en ecogebied.

De VS is hard op weg naar een burgeroorlog. Het is een kwestie van tijd. Als dat gebeurt zal dat als een olievlek zijn uitwerking hebben op de instabiliteit in de rest van de wereld, met ook financieel economische schokken, omdat de VS in ieder geval nu nog het meest invloedrijke machtigste land van de wereld is. De dollar is nog de wereldstandaardmunt. Het anti-democratisch ‘Trumpisme’ is in toenemende mate een wereldwijd verschijnsel. De internationale orde ligt al op zijn gat, maar bij een burgeroorlog helemaal.